همدان پرس؛ «نخستین پایگاه خبری استان همدان» دارای پروانه فعالیت از هیات نظارت بر مطبوعات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
 
 تماس با ما | درباره ما | شناسنامه | تعرفه آگهی | پیوندها | خبرنامه | آرشیو | نظرسنجی | جراید همدان | ارسال مطالب | RSS
 
 صفحه نخست | فرهنگ | ورزش | مجلس | حماسه | عکس | شهرستانها | شهر و شورا | شرکت‌ها | انتخابات ۹۶تلگرام همدان پرس اینستاگرام همدان پرس
کد مطلب:  495تاریخ انتشار:  26 اسفند 1394 - 22:28
نسخه چاپی
ارسال به دوستان

 کمبود منابع مالی پروژه های آب تهدید یا فرصت؟

هوشنگ وفایی *
همدان پرس؛ نقطۀ مشترک بسیاری از اقدامات اقتصادی کشورهای درحال توسعه از جمله ایران، ایجاد تحول در مدیریت اقتصادی است.

در سالهای اخیر به دلایل و بهانه های مختلف کشور بزرگ ایران از راههای مختلف از جمله اقتصادی تحت فشار کانون های سلطه و دشمنان ریز و درشت خود قرار گرفته است. تحریم ها، کاهش بهای نفت و گاهی مدیریت ها پیشرفت و تکمیل پروژه های زیربنایی از جمله آب را تحت تاثیر قرار داده و روند رو به رشد را کند  نموده است.

همچنین رشد فزایندۀ تقاضا در سرمایه گذاری های زیربنایی آب و به ویژه در شرایط کم آبی حاضر مشکلات تأمین مالی طرح های آبی را تشدید خواهد کرد. لذا توجه به این مسئله بسیار مهم و حیاتی است.

همچنین بر پايه اطلاعات مالی پروژه ها نسبت منابع مالي دريافتي از محل اعتبارات عمومي طرح‌هاي تملك دارايي‌هاي سرمايه‌اي به نياز مالي واقعي آنها به مرور كمتر و كوچك تر شده و در عمل اعتبارات عمومي پاسخگوي نياز مالي طرح‌هاي مذكور در زمان مقرر طرح نبوده و با افزایش زمان اجرا و بهره برداری هدر رفت سرمایه های مالی و نیروی انسانی را به دنبال داشته و دیدگاههای منفی را نسبت به پروژه های عمرانی رقم میزند.

آب عامل كليدي توسعه پايدار و از مهم‌ترين مولفه های قدرت اقتصادي، سياسي و حتی یک کالای امنیتی است. براي کشورهايي مانند ايران که به لحاظ اقليمي و موقعيت جغرافيايي در منطقه خشک و نيمه خشک کره زمين قرار دارند، آب یک مولفه محدود کننده توسعه پایدار بوده و در آينده نزدیک می تواند عامل بروز بحران شود.

به اين نكته توجه كنيم كه براي انرژي، به جز نفت، جايگزين‌هاي ارزان دیگری دارد، اما جايگزيني براي آب اكنون وجود ندارد. امروزه تاكيد بر مدیریت و مصرف بهينه از منابع آبي است که لازمه آن اجرا و بهره برداری به موقع از طرح های سودمند آبی است.

راه حل چیست؟

برای اجرا و بهره برداری بهینه از طرح های آبی تامین به موقع منابع مالی بسیار ضروری است. یکی از مهمترین ابزارهای تأمین منابع مالی مورد نیاز پروژه های زیربنایی آب، بکارگیری منابع مالی در اختیار بخش خصوصی با دو هدف بسترسازی جهت افزایش سطح مشارکت بخش خصوصی و ارتقای بهره وری و کارایی سرمایه گذاری ناشی از مدیریت بخش خصوصی است. این موضوع با اهداف، مفاد و رهنمودهای اقتصاد مقاومتی همسان و همخوان بوده و در راستای آن است.

علاوه بر این استفاده از تکنولوژی‌های نوین، افزایش کارایی، کاهش هزینه های سرمایه ای طرح، تسریع در انجام و بهره برداری از طرح‌ها در کوتاهترین زمان، رونق اقتصادی با جذب سرمایه های بخش خصوصی و کسب درآمد برای بخش عمومی از فواید دیگر آن است.

لذا در شرایط کنونی که مشکلات تامین مالی طرح ها جدی است استفاده از ساير منابع مالي و نيز بكارگيري ظرفيت‌هاي بخش غيردولتي در عمل مي‌تواند مشكلات مالي طرح‌هاي بخش آب به ويژه طرح‌هاي انتفاعي و مهم كشور را برطرف نموده و بار مالي دولت را كاهش دهد و این مشارکت به فرصتی بهینه برای کشور و بخش آب تبدبل شود.

قوانین بالادستی جمهوری اسلامی ایران شرایط استفاده از این پتانسیل را به خوبی فراهم نموده است. بخشی از قوانین یادشده مرتبط با صنعت آب شامل موارد زیر است: مواد 133، 142(خرید تضمینی آب و پساب) ، 214،  82، 84، 139، 194، برنامه پنجم توسعه، قانون مشارکت بخش دولتی- غیردولتی،  سياست هاي اصل 44، قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت و قانون الحاقيه آن قانون و تشويق سرمايه گذاري در طرح هاي آب مصوب سال 1381و آئين نامه اجرايي آن. 

یکی از ساز و کارهایی اجرایی استفاده از این پتانسیل مشارکت عمومی- خصوصی است. بر اساس تعریف بانک توسعۀ آسیا «مشارکت عمومی خصوصی به پروژه های سرمایه گذاری اطلاق می شود که در آنها بخش عمومی با مشارکت بخش خصوصی، تأمین مالی، ساخت و بهره برداری پروژه را بر عهده بگیرد و درآمدهای ناشی از راه اندازی پروژه هم به نسبت سهم مشارکت هریک از شرکاء بین آن ها تقسیم شود.»

همچنین بر اساس تعریف سازمان همکاری اقتصادی و توسعه «مشارکت عمومی خصوصی توافقنامه ای میان دولت و بخش خصوصی است که براساس آن بخش خصوصی نسبت به ارائۀ خدمات عمومی، هم راستا با اهداف ارائۀ خدمات دولت و اهداف سودآوری بخش خصوصی، به نحوی اثربخش که ریسک کافی به بخش خصوصی منتقل شود، اقدام می نماید.»

در مشارکت های عمومی- خصوصی علاوه بر اجرا و تأمین مالی پروژه های عمومی توسط بخش خصوصی، ارائۀ خدمات به همراه سرمایه گذاری توسط بخش خصوصی و انتقال بخش عمده ای از ریسک از دولت به بخش خصوصی از مشخصات این روش می باشد.

مهمترین مزایای این روش را می توان کارایی و اثربخشی انجام پروژه ها توسط بخش خصوصی از طریق کاهش بهای تمام شده و در نتیجه افزایش سودآوری با حفظ کیفیت اجرای طرح دانست. بخش هاي خصوصي معمولا نسبت به طراحي، ساخت، عمليات و مديريت دارايي سرمايه‌اي و سپس ارائه خدمت به دولت يا مستقيما کاربر نهايي اقدام مي‌نمايند.

روش های مشارکت بخش های غیر دولتی در اجرای طرح ها بر اساس تفاوت در تنوع تعهدات و مسئولیت های طرفین در ساخت، بهره برداری، نحوۀ پرداخت به سرمایه گذار، انتقال پروژه به بخش عمومی و مالکیت نهایی پروژه است. اهم روش های مشارکت عبارت است از :
- ساخت، اجاره، واگذاری (BLT)
- ساخت، بهره برداری، واگذاری (BOT)
- ساخت، مالکیت، بهره برداری (BOO)
- بازسازی، بهره برداری، واگذاری (ROT)
- بازسازی، مالکیت، بهره برداری (ROO)

هوشنگ وفایی *
رئیس گروه تجهیزمنابع مالی غیردولتی آب منطقه ای همدان
ایمیل مستقیم:   info@hamedanpress.irشماره پیامک:   500023370000
  برچسب ها: همدان‌پرس

همدان‌پرس

نظر شما:
[ لطفاً از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید ]
نام: 
نظر شما: 
*
ایمیل: 
نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.
*       
 
 صفحه نخست | فرهنگ | ورزش | مجلس | حماسه | عکس | شهرستانها | شرکت‌ها | پیوندها | آرشیو | RSS
همدان پرس؛ رسانه آنلاین با مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به همدان پرس است و باز نشر مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است
info@hamedanpress.ir